Ekonomiczno-produkcyjne zagadnienia gospodarki nawozami naturalnymi

Studia i Monografie nr 204

Problematyka gospodarki nawozami naturalnymi przyjmuje różne wymiary. Wiąże się ona z aspektami produkcyjnymi, organizacyjnymi, społecznymi, środowiskowymi czy ekonomicznymi, w tym rynkowymi. Nawozy naturalne, tuż obok nawozów mineralnych stanowią główne źródło dostarczania składników odżywczych uprawianym roślinom. O wartości ekonomicznej i pozaekonomicznej nawozów naturalnych przesądza nie tylko ich skład, ale także właściwości chemiczne i biologiczne, które skutkują poprawą żyzności gleby. Skala produkcji oraz możliwości ich zastosowania są głównie podyktowane rozmiarami produkcji zwierzęcej, jak i zaawansowaniem procesów handlowych.

W niniejszym opracowaniu skupiono się na wybranych zagadnieniach dotyczących aspektu produkcyjno-ekonomicznego, który obejmuje zarówno wolumen produkowanych nawozów naturalnych, jak i ich zastosowanie w celu nawożenia uprawianych roślin. Ważnym aspektem w tym obszarze jest obrót rynkowy nawozami naturalnymi, który może mieć charakter lokalny – czyli międzysąsiedzki, odbywający się między producentami rolnymi, jak i może przyjmować charakter międzynarodowy, który dotyczy obrotu nawozami naturalnymi w drodze handlu między zainteresowanymi krajami. Specyfiką nawozów naturalnych, w przeciwieństwie do nawozów mineralnych, jest ich objętość i masa, co przekłada się na odpowiednie wymagania transportowe, a także związane z nimi koszty.
Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie możliwości produkcyjnych oraz wykorzystania nawozów naturalnych w Polsce oraz UE, poświęcając szczególną uwagę rynkowemu obrotowi tymi nawozami oraz specyfice gospodarstw rolnych biorących w nim udział. Intencją autorów było rozpoznanie skali zjawiska obrotu rynkowego nawozami naturalnymi oraz przybliżenie profilu podmiotów biorących w nim udział, wykorzystując dostępne statystyki krajowe, jak i międzynarodowe. Zagadnienie to nie jest częstym tematem podejmowanym w literaturze badawczej, co wynika m.in. z trudności pozyskania odpowiednich danych. Na potrzeby niniejszego opracowania przeprowadzono analizy empiryczne oparte na aktualnych danych statystyki publicznej. Dane krajowe zostały zebrane w ramach Powszechnego Spisu Rolnego przeprowadzonego w 2020 roku. W ujęciu międzynarodowym posiłkowano się danymi Eurostatu, a także wynikami handlu nawozami naturalnymi, pochodzącymi z bazy International Trade Centre.

Cytowanie: Wrzaszcz, W., Sobierajewska, J. i Zalewski, A. (2025). Ekonomiczno-produkcyjne zagadnienia gospodarki nawozami naturalnymi. Studia i Monografie, 204. IERiGŻ-PIB.